Teithiau Tywys o'r Gwaith Tunplat

Wedi llenwi'n llwyr

Mae'r teithiau tywys o Waith Tunplat Cydweli bellach wedi'u harchebu'n llawn. Fodd bynnag, mae croeso i chi ymuno â'r rhestr aros drwy ddilyn y ddolen archebu.

Yr hyn mae'r teithiau'n ei gynnwys

Bydd y teithiau’n eich tywys trwy hanes y Gwaith Tunplat ac yn rhoi cyflwyniad i’r broses o gynhyrchu tun, trwy adrodd straeon am bob un o’r adeiladau hanesyddol ar y safle. Byddwn yn rhannu straeon gan gyn-weithwyr y safle ac yn edrych ar bosibiliadau ar gyfer y dyfodol, gyda’r nod o greu profiad newydd i ymwelwyr.

Bydd aelodau o dîm CofGâr yn arwain yr holl deithiau. Bydd pob taith yn daith gerdded ddwy awr o hyd, gan ddechrau a gorffen yng Nghlwb Chwaraeon Cymunedol Mynyddygarreg. Cyn cychwyn, cewch wybodaeth am ddiogelwch a’r risgiau sy’n gysylltiedig ag ymweld â safle treftadaeth ddiwydiannol; byddwch hefyd yn cael helmedau diogelwch a siacedi gwelededd uchel i’w gwisgo. Rhoddir tortsh i chi hefyd i’ch helpu i weld lle rydych chi’n camu mewn rhannau o’r safle sydd â llai o olau.

Yna, cewch eich tywys ar hyd Ffordd Llangadog i lawr at fynedfa safle’r Gwaith Tunplat. Byddwn yn stopio yn hen faes parcio’r Amgueddfa Ddiwydiannol i gyflwyno hanes cynnar y safle ac egluro arwyddocâd y ‘gwaith isaf’, y weir, a’r pwll dŵr.

Byddwn yn symud ymlaen i ymweld â’r Ystafell Bacio a’r Ystafell Ddidoli, gan ddangos i chi ble mae’r broses gynhyrchu tun yn dechrau ac yn gorffen.

Ar ôl hynny, byddwn yn croesi i ochr arall y brif lwybr sy’n rhedeg trwy’r safle i edrych y tu fewn i Weithdy’r Gof. Cafodd y gweithdy hwn ei ail-greu yn y 1990au, yn agos at y man lle safai’r gweithdy gwreiddiol pan oedd y gwaith yn weithredol.

Wrth fynd ymhellach i mewn i’r safle, byddwn yn mynd â chi i adeilad y Rholiau Poeth, lle mae rhai o’r peiriannau gwreiddiol mwyaf a mwyaf trawiadol wedi’u cadw.

Yna, byddwn yn anelu tuag at gefn y safle, gan stopio i weld y mannau lle cynhelid y prosesau piclo ac anelio.

Gyferbyn â’r mannau hyn, byddwn yn edrych ar y simnai frics odidog sy’n codi’n uchel dros y safle, ac yna’n mynd i mewn i adeilad y Rholiau Oer drws nesaf. Dyma’r man lle dechreuodd llawer o weithwyr eu swyddi yn y Gwaith Tunplat, cyn symud ymlaen i rannau eraill o’r broses gynhyrchu. Ar y ffordd yn ôl i fynedfa'r safle, byddwn yn cael cipolwg y tu fewn i adeilad y Storfa Gasgliadau, lle byddwn yn rhannu ein syniadau ar gyfer un o'n prosiectau mawr nesaf ar y safle. Yn olaf, byddwn yn eich tywys yn ôl i Glwb Chwaraeon Cymunedol Mynyddygarreg, lle byddwn yn hapus i ateb unrhyw gwestiynau pellach sydd gennych.

Pam rydym yn cynnal y teithiau hyn

Yn gynharach eleni, cyflwynwyd canfyddiadau prosiect ymchwil i hanesion trefedigaethol byd-eang y diwydiant platiau tun yn ne-orllewin Cymru, mewn partneriaeth â Phrifysgol Abertawe. Cynhaliwyd y digwyddiad yng Nghanolfan John Burns yng Nghydweli.

Roedd hefyd yn gyfle i gychwyn sgwrs gymunedol ynghylch ailagor Gwaith Tunplat Cydweli fel amgueddfa. Gwahoddwyd pobl o gymunedau cyfagos Cydweli, Mynyddygarreg ac eraill i ystyried sut y gallai amgueddfa newydd fod o gymorth i'w cymunedau a chyfrannu atynt. Cofnodwyd yr holl syniadau a barnau, ac maent wedi helpu i lunio camau nesaf y prosiect hirdymor hwn.

Ysgogodd eich adborth ni i weithio ar baratoi'r safle ar gyfer cynnal digwyddiadau arbennig, sef y teithiau tywys cyhoeddus hyn. Os bydd y rhain yn boblogaidd, byddwn yn ystyried cynnal mwy o ddigwyddiadau tebyg yn y blynyddoedd i ddod, gyda phob digwyddiad yn cyfrannu at lunio dyfodol y safle. Byddwn yn eich cadw'n wybodus am y gwaith sy'n digwydd y tu ôl i'r llenni wrth i bethau fynd yn eu blaenau.