Celf, Crefftau, a Thraddodiadau
Mae'r arddangosfa hon yn edrych ar y creadigrwydd, y sgiliau a'r arferion a lywiodd fywyd bob dydd yng Nghymru a Sir Gâr.
Trwy wrthrychau addurnol, crefftau wedi'u gwneud â llaw ac eitemau traddodiadol, mae'n datgelu sut roedd pobl yn mynegi hunaniaeth, anwyldeb a chred ar draws cenedlaethau, gan ddefnyddio deunyddiau a thechnegau oedd wedi'u gwreiddio mewn bywyd lleol.
Roedd traddodiadau Sir Gâr yn cysylltu rhythmau'r flwyddyn ac eiliadau allweddol mewn bywyd. Dewch i wybod am arferion fel y Mari Lwyd, dathliadau'r cynhaeaf a'r gaseg ben fedi, a hen hen arferion sy'n ymwneud â phriodasau ac angladdau. Mae gwrthrychau gan gynnwys clychau bidio, stampiau cacennau a bisgedi, eitemau cynhaeaf a darnau seremonïol yn dod â'r traddodiadau hyn sydd wedi diflannu neu sy'n newid yn fyw, gan ddangos sut y deuai cymunedau at ei gilydd i ddathlu, galaru a chefnogi ei gilydd.
Mae'r arddangosfa hefyd yn tynnu sylw at enghreifftiau arbennig o grefft Gymreig. Mae llwyau caru, wedi'u cerfio â chalonnau, adar, patrymau geometrig ac arysgrifau personol, yn adrodd straeon personol iawn o garwriaeth ac ymroddiad. Mae eitemau cartref wedi'u gwneud yn ofalus, fel stand oriawr o Gaerfyrddin a bocs wedi'i addurno, yn dangos sgil a balchder gwneuthurwyr lleol. Ochr yn ochr â'r rhain mae hanes Crochenwaith Llanelly, a gynhyrchwyd o ddechrau'r 19eg ganrif hyd at 1922. O nwyddau wedi'u hargraffu i ddyluniadau wedi'u paentio â llaw gan addurnwyr medrus, mae'r crochenwaith hwn yn adlewyrchu mynegiant artistig ac arbenigedd diwydiannol. Mae ein chwaer leoliad yn Llanelli, Amgueddfa Parc Howard, yn arddangos rhai o'r enghreifftiau gorau o Grochenwaith Llanelly yn y byd.
Gyda'i gilydd, mae'r gwrthrychau hyn yn cynnig cipolwg cyfoethog ar draddodiadau artistig, crefftwaith ac arferion diwylliannol Sir Gâr.
Mwy o gelfyddydau, crefftau a thraddodiadau o amgylch yr amgueddfa
Defnyddiwyd sgiliau gwaith coed hefyd i ddylunio dreselau Cymreig. Fe welwch chi dri dreselau Sir Gâr traddodiadol o amgylch yr Amgueddfa. Mae ailddychymyg cyfoes o dresel Sir Gâr i'w weld yn yr oriel Creu, Comisiynu, Casglu hefyd.
Roedd basgedi gwehyddu yn olygfeydd cyffredin iawn mewn ffermdai ledled y sir. Mae'r Oriel Darganfod yn tynnu sylw at y gwahanol ffurfiau a gymerodd basgedwaith yn lleol, o fasgedi menyn a basgedi cocos, i gychod gwenyn a fframiau cwrygl. Defnyddiwyd cynhyrchion naturiol i gyd mewn ffyrdd effeithlon a chynaliadwy.
Dysgwch fwy am sut rydym yn hyrwyddo ac yn cefnogi crefftau treftadaeth lleol trwy ein rhwydwaith Cymunedau Gwneud, rhan o brosiect Going Places gyda Art Fund.
