Skip to content

Amdanom

Ni yw CofGâr

CofGâr yw enw’r teulu o bum amgueddfa sydd gyda’i gilydd yn ffurfio gwasanaeth amgueddfeydd ac celfyddydau Cyngor Sir Gaerfyrddin. Mae ein teulu yn cynnwys Amgueddfa Sir Gâr yn Abergwili, Cartref Dylan Thomas yn Nhalacharn, Gwaith Tunplat Cydweli yng Nghydweli, yr Amgueddfa Cyflymder ym Mhentywyn, ac Amgueddfa Parc Howard yn Llanelli.

Mae ein henw Cymraeg yn adlewyrchu cysylltiad cryf Sir Gaerfyrddin â’r iaith. Mae CofGâr yn gyfuniad o gof a lle: mae ‘Cof’ yn golygu cof, ac mae ‘Gâr’ yn dod o ffurf fyrrach enw’r sir, Sir Gâr. Heddiw, mae gan Sir Gaerfyrddin yr ail nifer uchaf o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru ac mae wedi chwarae rhan hanesyddol bwysig wrth gefnogi ei defnydd.

Mae casgliadau CofGâr yn cynrychioli penodau yn hanes Sir Gaerfyrddin. Rydym yn eu cyflwyno gydag angerdd a dychymyg. Gan greu diddordeb, newid safbwyntiau, ac weithiau newid bywydau. O wrthrychau sydd â’u gwreiddiau yn llên gwerin Sir Gâr, fel Yr Hen Dderwen – y goeden y credir iddi gael ei phlannu yng Nghaerfyrddin gan y chwedlonol Ferlin – i wrthrychau diwydiant ac arloesedd, fel yr Olwyn Sbâr Stepney sy’n enwog ledled y byd, a gafodd ei chreu yng nghanol canolfan greadigol Llanelli.

Ni yw CofGâr. Croniclwyr Sir Gâr. Y Storïwr Sir Gâr. Ac edrychwn ymlaen at rannu ein straeon â chi.

Ein Gwerthoedd

Credwn fod ein gorffennol yn llunio pwy ydym ni heddiw. Ac mae cadw stori Sir Gâr – a’r gorffennol – yn fyw yn angerdd i ni. Fodd bynnag, nid rhannu straeon y gorffennol yn unig sy’n bwysig. Yn CofGâr, rydym am danio syniadau ac annog pobl i lunio’r dyfodol mewn ffordd gadarnhaol. Ein gweledigaeth yw cael amgueddfeydd lleol sy’n canolbwyntio ar y gymuned ar flaen y gad o ran newid, cynaliadwyedd, gofalu am gasgliadau, a hygyrchedd yng Nghymru.

Three young children stand together looking up at an adult in a large, wood panelled room. The left arm of an adult is on the right of the picture. A baby and other figures watch from the background.
Interior of Dylan's Writing Shed with white-painted wooden walls and exposed beams. A person is seated at a red wooden desk near a window, surrounded by books, papers, and creative materials.

Ein Cenhadaeth

Ein cenhadaeth yw cadw, cyflwyno a cynnydd. Mae hyn yn ysgogi popeth a wnawn ac yn rhoi ffurf i'n gweledigaeth.

Exterior view of the Museum of Land Speed building, showing the modern entrance, access ramps and landscaped grounds under a partly cloudy sky

Cadw

Rydym yn defnyddio ein harbenigedd i gadw ein gorffennol yn fyw. Gan ddiogelu casgliadau fel eu bod yn parhau i fod yn hygyrch i genedlaethau'r dyfodol. Gan gofio'r bobl sydd wedi helpu i lunio'r presennol.

Cyflwyno

Rydym yn hyrwyddo ac yn cyflwyno casgliadau'r sir mewn ffyrdd dyfeisgar. Maent ar gyfer trigolion ac ymwelwyr fel ei gilydd – yn wir, ar gyfer unrhyw un sydd â diddordeb yn y sir. Rydym yn adrodd stori wir Sir Gâr gyda dychymyg ac yn annog mwy o bobl i rannu'r straeon hyn, gan sicrhau bod yr hyn sy'n digwydd yn Sir Gaerfyrddin heddiw yn cael ei gadw ar gyfer y dyfodol.

Cynnydd

Mae ein hangerdd dros gynnydd yn golygu ein bod bob amser yn edrych tua'r dyfodol. Dod o hyd i ffyrdd gwreiddiol o adrodd stori Sir Gâr yn well. Helpu pobl i ddysgu o'r gorffennol er mwyn gwella'r presennol a chynllunio ar gyfer y dyfodol. Bod yn ddyfeisgar wrth gynhyrchu ac defnyddio adnoddau.

Cynllun Strategol

Rydym yn rhoi ein gweledigaeth a'n cenhadaeth ar waith gyda'n Cynllun Strategol. Mae Cynllun Strategol CofGâr yn ymgorffori ein gweledigaeth bod amgueddfeydd yn ganolog i gymunedau gofalgar, adeiladol a chreadigol. Mae amgueddfeydd yn cadw ein treftadaeth ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol ac wrth wneud hynny'n helpu i adeiladu ein synnwyr o hunaniaeth. Mae amgueddfeydd yn cyflwyno naratifau o'n llwyddiannau, ein helynt, a'n profiadau lu i greu amgylcheddau lle gallwn fyfyrio, dysgu a datblygu. Ac mae amgueddfeydd yn ysbrydoli cynnydd trwy sbarduno syniadau arloesol, dangos arferion cynaliadwy, a dathlu amrywiaeth a chynhwysiant.

Ein Stori

Sefydlwyd CofGâr yn 2023. Daeth Gwasanaeth Amgueddfeydd Cyngor Sir Caerfyrddin (fel yr oedd ar y pryd) a’r Gwasanaeth Celfyddydau at ei gilydd i greu gwasanaeth newydd a gweledigaeth newydd. Datblygodd ein henw drwy sgyrsiau gyda’n cymunedau, ac mae ein cenhadaeth yn adlewyrchu’r gwerthoedd sy’n annwyl iddynt.

Mae ein brand wedi’i ysbrydoli gan ein treftadaeth. Mae lliwiau CofGâr yn symbol o dirweddau unigryw Sir Gâr. Mae’r awyr goch gyda’r hwyr yn addo dyfodol disglair. Mae’r caeau gwyrdd a’r coedwigoedd yn gartref i’n bywyd gwyllt a’n bywoliaethau. Mae llwyd-arian diwydiant yn darparu gwaith ac arloesedd. Mae’r traethau melyn-aur yn cynnig seibiant a lles. Ac mae glas y nentydd a’r moroedd yn ein cysylltu â’r byd.

Cafodd monogram CofGâr ei ddylanwadu gan deipograffeg clawr casgliad cyntaf o gerddi Dylan Thomas, '18 Poems'. Roedd teulu Dylan Thomas yn dod o Sir Gâr, ac mae ei gartref olaf, y Cartref, bellach yn ein gofal ni. Daeth y Boathouse yn rhan o deulu CofGâr pan sefydlwyd y gwasanaeth newydd.

Ein cymuned

Mae ein cymuned o amgueddfeydd wedi bodoli ers llawer cyn i CofGâr gael ei sefydlu.

Museum visitors exploring an inscribed standing stone exhibit inside Carmarthenshire Museum.

Amgueddfa Sir Gâr

Darganfod benodau o hanes Sir Gâr yn Hen Balas yr Esgob hardd, sy'n llawn arddangosfeydd a digwyddiadau sy'n addas i deuluoedd.

 

Darganfod y Stori Sir Gâr
Person seated at a desk in a historic interior (the Writing Shed), with papers, shelves and curtained windows in the background.

Cartref Dylan Thomas

Ymweld â chartref olaf eiconig bardd enwocaf Cymru, a darganfyddwch sut ysbrydolodd y 'tŷ a ysgwydwyd gan y môr' hwn yn 'tref hyfryd' Talacharn rai o'i weithiau mwyaf llwyddiannus.

 

Archwilio y Gartref 'an-ddistrywiol'
Group tour inside a historic industrial building, with visitors wearing high-visibility vests and safety helmets while viewing large pieces of preserved machinery.

Gwaith Tunplat Cydweli

Mae Cydweli yn gartref i'r gwaith tunplat hynaf sy'n dal i fodoli yn y byd, ac rydym yn gweithio i adfywio'r safle rhyfeddol hwn. Gweler ein newyddion, ein digwyddiadau a'n teithiau tywys diweddaraf yma.

 

Byddwch yn rhan o'r ail-ddychmygu
Group of schoolchildren pointing towards the Museum of Land Speed building during an educational visit.

Amgueddfa Cyflymder

Dewch i brofi'r amgueddfa hon sy'n addas i deuluoedd ac sy'n adrodd hanes Traeth Pentywyn a'r recordiau cyflymder tir eiconig a osodwyd yno.

Parod. Ar eich marciau. Archwiliwch!
Two children wearing navy jackets and jeans sit on a large tree stump in front of a historic stone building. One child gives two thumbs up while both face the camera. A paved driveway, lawn, and landscaped garden areas surround the building on an overcast day.

Amgueddfa Parc Howard

Chwaraewch, darganfyddwch a dysgwch yng nghalon Llanelli gydag arddangosfeydd sy'n llawn syniadau, dyfeisiadau a dychymyg.

 

Ysbrydolwch eich dychymyg