Beth i'w weld yn Amgueddfa Sir Gâr


Mae amgueddfa'r sir yn adrodd straeon am bobl, grym a phrotest ledled Sir Gâr, o'r celfyddydau a'r crefftau a greasant i'r offer a'r technegau a ddefnyddiasant.
Ar hyd dau lawr Hen Balas yr Esgob, byddwch yn darganfod treftadaeth gyfoethog Sir Gâr ar daith sy'n cynnig profiad hyfryd i'r teulu cyfan. O gapel heddychlon i hen gegin dywyll, mae llawer i'w fwynhau yn y Plas, sydd wedi'i leoli mewn parc hardd—y lle perffaith ar gyfer picnic haf.
Cyfleusterau
Mynediad
I gael gwybodaeth am gyfleusterau ac adnoddau ar gyfer pobl ag anghenion hygyrchedd, gweler y dudalen Hygyrchedd.
Toiledau
Mae gennym un toiled hygyrch (sydd hefyd yn doiled niwtral o ran rhyw) ar y llawr gwaelod, ynghyd â chyfleusterau toiled ar wahân i ddynion a menywod ar y llawr gwaelod.
Cyfleusterau newid babanod
Ar gael yn y toiled hygyrch a'r toiled i fenywod ar y llawr gwaelod.
Bygis a chadeiriau gwthio
Mae'r amgueddfa'n hygyrch i gerti babanod a chadeiriau gwthio unigol. Gallai certi sydd wedi'u cynllunio ar gyfer mwy nag un plentyn fod yn rhy lydan ar gyfer rhai o'r drysau hanesyddol.
Mae gennym lifft, y gellir ei gyrraedd trwy goridor ar ochr bellaf y Brif Neuadd, sy'n rhoi mynediad i'r orielau ar y llawr cyntaf i bawb.
Ffilmio a Ffotograffiaeth
Ffilmio
Dim ond fideos byr at ddefnydd personol sy'n cael eu caniatáu, ar yr amod bod caniatâd yn cael ei geisio gan y staff ar y safle yn gyntaf. Caniateir fideos hyd at 5 eiliad o hyd.
Ar gyfer pob math arall o ffilmio, gan gynnwys cynyrchiadau masnachol, gofynnwch am ganiatâd i ffilmio gan dîm Marchnata a’r Cyfryngau Cyngor Sir Gâr drwy lenwi’r ffurflen hon. Rhowch wybod i ni yn gwybodaeth@cofgar.cymru os ydych wedi cyflwyno ffurflen gais i ffilmio.
Ffotograffiaeth
Mae croeso i chi dynnu lluniau at ddefnydd personol. Ac os byddwch yn eu rhannu ar y cyfryngau cymdeithasol, peidiwch ag anghofio ein tagio yn @cofgar.wales a #AmgueddfaSirGâr.
Ni chaniateir defnyddio fflach wrth dynnu lluniau unrhyw le yn yr Amgueddfa. Bydd arwyddion yn nodi os oes cyfyngiadau ar dynnu lluniau mewn arddangosfeydd penodol.
Codir tâl am dynnu lluniau at ddibenion masnachol neu ar gyfer priodasau yn yr amgueddfa a'r parc. Cysylltwch â ni yn gwybodaeth@cofgar.cymru i gael rhagor o wybodaeth, neu edrychwch ar ein tudalennau ar gyfer llogi lleoliadau.
Mae'r holl arian a godir drwy'r taliadau hyn yn ein helpu i gadw Amgueddfa Sir Gâr yn edrych yn hyfryd ac i barhau i gynnal digwyddiadau ac arddangosfeydd gwych.
Yn yr amgueddfa
Dyma olwg ar yr hyn a gewch yn Amgueddfa Sir Gâr

Yr Hen Gegin
Mae'r Hen Gegin yn un o ystafelloedd gwreiddiol Hen Balas yr Esgob.

Oriel Bywyd Gwledig
Am ganrifoedd, y byd ffermio oedd hanfod bywyd gwledig yn Sir Gâr. Mae'r oriel hon yn eich cyflwyno i'r offer a'r traddodiadau ffermio a luniodd – ac sy'n parhau i lunio – bywydau llawer o deuluoedd ledled y sir.

Oriel y Gwaith Glo
Mae'r Oriel y Gwaith Glo yn archwilio realiti bywyd yng nglofeydd Sir Gâr.

Diwylliant Cymru
Bwriwch olwg ar yr arferion, y creadigrwydd a'r symbolau sydd wedi llywio hunaniaeth Gymreig yn Sir Gâr.

Bwthyn Elsa
Ewch i mewn i Fwthyn Elsa a phrofi bywyd gwledig yn Sir Gâr.

Celf, Crefftau, a Thraddodiadau
Mae'r arddangosfa hon yn edrych ar y creadigrwydd, y sgiliau a'r arferion a lywiodd fywyd bob dydd yng Nghymru a Sir Gâr.

Oriel y 18fed a'r 19eg Ganrif
Ewch yn ôl i Sir Gâr yr 1700au ac 1800au canrif o gyferbyniad lle roedd bywyd bob dydd heb newid ryw lawer i bobl gyffredin, tra bo newidiadau ehangach yn ailffurfio cymdeithas yn araf.

Oriel yr 20fed Ganrif
Dewch i wybod sut y trawsnewidiwyd bywyd bob dydd yn Sir Gâr yn ystod yr 20fed ganrif.

Coffáu
Pwy sy'n cael ei gofio a pham? Dysgwch fwy yn yr arddangosfa newydd sbon hon.

Oriel Darganfod
Gweler amgueddfa mewn oriel. Mae'r ystafell hon yn lle i chwarae, archwilio, ac wrth gwrs - darganfod!

Creu, Comisiynu, Casglu
Pam rydyn ni'n creu celf? Pam mae celf yn cael ei chomisiynu? A pham mae amgueddfeydd yn casglu rhywfaint o gelf ac nid eraill? Mae'r arddangosfa newydd hon yn archwilio'r cwestiynau hynny!

Y Gymru Ramantaidd: Turner a'i Gyfoedion
Archwiliwch Gymru Rhamantaidd drwy J.M.W. Turner a'i gyfoedion, gan gynnwys llyfrau braslunio prin, tirweddau Cymru a chelf Neo-Ramantaidd yn Sir Gâr.

Amddiffyn ac Iachau
O feddyginiaethau gwerin a swynion i wyddoniaeth feddyginiaethol, mae'r arddangosfa hon yn edrych ar sut mae'r ffyrdd rydym yn gwella ac yn ein hamddiffyn ein hunain wedi newid dros amser.

Y Capel
Y lle pwysicaf yn y Palas yn ystod y cyfnod hwnnw oedd y Capel.

Ymweld
Darganfyddwch bopeth sydd angen i chi ei wybod i gael y gorau o'ch ymweliad â chartref straeon Sir Gâr.
Dysgu mwyDarganfyddwch Lên Gwerin, Mythau a Chwedlau
Mae straeon yn rhoi ystyr i'r gwrthrychau yn ein gofal. Ac ysbrydolodd Sir Gâr rai o'r straeon mwyaf adnabyddus yng Nghymru a thu hwnt. Fe welwch gyfeiriadau at lawer o'r straeon hyn yn Amgueddfa Sir Gâr.
Efallai mai'r enwocaf yw'r cysylltiadau rhwng Sir Gâr a chwedlau'r Brenin Arthur. Yn ôl y sôn, fe wnaeth Myrddin, y dewin chwedlonol a oedd yn gynghorwr i Arthur, blannu coeden dderw yng Nghaerfyrddin gerllaw, a oedd yn gwarchod y dref. Proffwydodd Merlin y byddai Caerfyrddin yn cael ei dinistrio pe bai'r dderwen yn cwympo. Mae'r Amgueddfa yn cadw ac yn arddangos rhai o'r darnau olaf sy'n weddill o'r Hen Dderwen i sicrhau nad yw hyn byth yn digwydd!
Mae'n bosibl bod y Mabinogion, casgliad canoloesol o hen straeon Cymraeg, wedi ysbrydoli rhai o chwedlau'r Brenin Arthur. Er enghraifft, mae stori Culhwch ac Olwen yn sôn am Arthur a'i gleddyf Caledfwlch. Fe welwch olygfeydd o’r stori hon mewn paentiad gan artist o Sir Gâr, Ken Etheridge, yn yr arddangosfa Creu, Comisiynu, Casglu.
Mae crochanau yn wrthrychau cyffredin mewn mythau a chwedlau. Mae crochan i'w gweld yn yr arddangosfa Iachau a Diogelu, a gafodd ei ddarganfod ym Myddfai, Sir Gâr. Byddai pobl yn defnyddio crochanau i ferwi perlysiau a phlanhigion meddyginiaethol i drin afiechydon. Mae'n bosibl bod crochan fel hwn wedi'i ddefnyddio gan Feddygon Myddfai, teulu lleol yn ôl y sôn a basiodd eu harferion iachau ymlaen dros gannoedd o flynyddoedd. Mae llên gwerin yn dweud eu bod yn ddisgynyddion i 'forwyn y llyn' a ddaeth o ddyfnderoedd Llyn y Fan Fach ym Mannau Brycheiniog gerllaw.
